જીવ સ્વરૂપોના ઉત્ક્રાંતિ પર આધારિત સિદ્ધાંતની ચર્ચા કરો.

(A) પરંપરાગત ધાર્મિક સાહિત્ય 'વિશેષ સર્જનવાદ' (Theory of Special Creation) ના સિદ્ધાંત વિશે જણાવે છે. આ સિદ્ધાંતના ત્રણ મુખ્ય પાસાં છે:
$1$. આજે આપણે જે તમામ સજીવો (જાતિઓ) જોઈએ છીએ,તે આ સ્વરૂપે જ સર્જાયા હતા.
$2$. સર્જન સમયથી વિવિધતા સમાન હતી અને ભવિષ્યમાં પણ સમાન રહેશે.
$3$. પૃથ્વી આશરે $4000$ વર્ષ જૂની છે.
$19$મી સદીમાં આ વિચારોને સખત પડકાર આપવામાં આવ્યો હતો. $H.M.S.$ બીગલ નામના જહાજમાં વિશ્વની મુસાફરી દરમિયાન કરેલા અવલોકનોના આધારે,ચાર્લ્સ ડાર્વિને તારણ કાઢ્યું કે હાલના જીવંત સ્વરૂપો માત્ર એકબીજા સાથે જ નહીં,પરંતુ લાખો વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં રહેલા જીવંત સ્વરૂપો સાથે પણ સામ્યતા ધરાવે છે.
ડાર્વિનિયન ઉત્ક્રાંતિના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
- પૃથ્વીના ઇતિહાસમાં નવા જીવ સ્વરૂપો ઉદ્ભવ્યા તેમ જૂના જીવ સ્વરૂપો લુપ્ત પણ થયા છે.
- જીવ સ્વરૂપોમાં ક્રમિક ઉત્ક્રાંતિ થઈ છે.
- કોઈપણ વસ્તીમાં લક્ષણોમાં વિવિધતા હોય છે.
- જે લક્ષણો કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં (આબોહવા,ખોરાક વગેરે) વધુ સારી રીતે ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે,તે સજીવો અન્ય કરતા વધુ પ્રજનન કરે છે. આને 'યોગ્યતા' (Fitness) કહેવાય છે.
- ડાર્વિન મુજબ,યોગ્યતા એટલે 'પ્રજનનક્ષમ યોગ્યતા'.
- જેઓ વધુ યોગ્ય છે તેઓ વધુ સંતતિ પેદા કરે છે અને કુદરત દ્વારા પસંદ કરવામાં આવે છે. આને 'કુદરતી પસંદગી' (Natural Selection) કહેવાય છે,જે ઉત્ક્રાંતિની પ્રક્રિયા છે.
- આલ્ફ્રેડ વોલેસે પણ સમાન તારણો કાઢ્યા હતા.
- તમામ જીવંત સ્વરૂપો સમાન પૂર્વજો ધરાવે છે,જે પૃથ્વીના અલગ-અલગ ભૂસ્તરીય સમયગાળામાં અસ્તિત્વમાં હતા.
- પૃથ્વીનો ભૂસ્તરીય ઇતિહાસ તેના જૈવિક ઇતિહાસ સાથે સુસંગત છે,જે સાબિત કરે છે કે પૃથ્વી અબજો વર્ષ જૂની છે,હજારો વર્ષ નહીં.